YENER SEZGİ

1.)Köyden Kaç yılında çıktınız?

-Köyden ilk çıkışım 1978 yılındaydı, yani okul yıllarıydı. Ancak uzak ve uzun anlamında 1986 yılında askerlikle başlayan ve arkasından, hayatına bir düzen vermek için, köyümüzden ayrılan herkes gibi benimde gurbet yaşantım, başlamış oldu. 

2.)Bayatı olarak çok güzel hikaye ve şiir yazıyorsunuz kendinize kaynak ve aşık örnek aldınız mı?

-Öncelikle teşekkür ederim. Benim yazmış olduğum hikaye henüz ilk denememdir. Bunun okuyucularımız tarafından ne denli güzel olduğunu  henüz  tespit etmiş değilim. Hikayenin veya şiirlerin güzel olup, olmadığını yine okuyucular belirleyecektir. Kendime kaynak olarak şu ana kadar hiçbir aşığı örnek almadım. Kuzey Anadolu aşıklarını okudum ancak çokta detaylı okumadım, nedenine gelince biraz tuhaf bir cevap olabilir. Detaylı okumamanın sebebi kimseden etkilenmemek içindir. Ancak bir şiirle beni en çok etkileyen,  Selim ilçemizin Tıknıs köyünde 1700’lü yıllarda yaşamış olan, hayatıyla ilgili fazla bilgi edinilemeyen yalnız bir şiiri olan  AŞIK TÜCCARİ’dir. Hepimizin bildiği gibi tabi ki çok önemli aşıklarımız  var. Bunları göz ardı etmek doğru olmaz.
3.)Turkesen.com a yazmış olduğun köy hikayesini, neden esinlendiniz ve böyle yaşanmış hikaye varmı?

- Tabi ki her hikayenin bir çıkış kaynağı vardır.Türkeşen com a yazmış olduğum hikayeyi 2003 yılında köye gittiğimde yine köyümüzden uzun yıllar önce ayrılmış, köyde hiç kimsesi olmayan ve bildiğim kadarıyla ayrıldığından itibaren ilk defa, o yıl köyümüze gezmeye gelen, tatil dönüşü gitmek için benimle de görüşürken, yüzünde ki ifade beni çok etkilemişti. Çok duygusal bir yapıya sahip olduğum için, uzun zaman bu ayrılık anını unutamamıştım. Bu durum beni zaman içerisinde böyle bir hikaye ye yönlendirdi. Kısaca hikayenin kaynağı köyümüze gelen ve yine köyümüzden buruk bir şekilde ayrılan kardeşimizdir. Hikaye ye duygu ve düşüncelerimi de katarak şekillendirdim. Burada isim belirtmedim, amaç ise köyümüzde ki bütün insanların bu hikayede ki kahramanı kendisinde yaşamasıdır.

4.)Turkesen.com a yazmandaki amaç neydi?

-Türkeşen com a yazmam konusunda tabi ki şahsi hiçbir amacım yoktur. Köyümüzle ilgili ilk açılan site olduğundan öncelikle ona gönderdim. Benim için her iki sitede aynıdır. Hiç birisini diğerinden ayıramam. Çünkü insanlarımız bu sitelerde bir çok şeyi paylaşıyorlar. Bu hikaye ve köy şiiri bana ait kalmamalıydı. Çünkü içerisinde bir çok insanımızı barındırıyordu. Bunun köylülerimiz tarafından da paylaşılması gerekiyordu.
5.)Köylülerimizi anlatan 104 kıtalık şiirde köylülerimizi özellikleriyle anlatmışsın Bu özelliklerin hepsini biliyor muydun, yoksa  birinden kaynak aldın mı? Şiiri yazmanda ki amaç nedir? Bir hedefiniz var mı?

-Aslında köyün şiiri 106 dörtlüktür. Ancak hazırlamış olduğum dosyalar bir şekilde bilgisayar ortamında çökünce, elimde ki numunede iki dörtlük olmadığı için, 104  dörtlük olarak kalmıştır. Şiir de ki bildiğim tanıdığım köylülerimizi kendi bildiğim şekilde anlattım. Bu şiiri yazmak benim yaklaşık 3 yılımı aldı. Çünkü halen hayatta olmayan ve benim görmediğim, büyüklerimizin neler yaptığını köye her gidişimde, köydeki büyüklere sormak kaydıyla elde etmiş olduğum bilgiler doğrultusunda ortaya çıkmıştır. Her aileden en az bir kişiyi yazmayı hedeflemiştim. Bunu başarıp başaramadığımı da tam bilmiyorum. Yazılmayan aile var mı? Emin değilim. Burada  amaç türkeşen den ayrılanların (Bende dahil olmak üzere) dikkatini köye çekmektir. Biliyorsunuz köyümüz her yıl göç vermekte ve bir tükenişe, bir bitişe doğru gitmektedir. Ben belli bir yaşa gelmiş bulunmaktayım. Bu tür hikayeleri yazmakla ulaşmak istediğim, belli bir hedefim yoktur. Amacım kültürümüzün kaybolmamasıdır. Bunun için uğraş vermekteyim. Uzun zamandır şiir yazıyorum, şiir yazmayı çoğu zaman bırakmayı düşündüm, ama o beni bırakmadı. Bırakmak konusunda  başarılı olamadım. Yazma konusunda da ne kadar başarılı olduğumu bilmiyorum. Ancak bunun yanıtını okuyucular verebilir. Değişik versiyonlar da şiirler yazıyorum. Sitelere gönderdiğim bilindiği gibi köyümüzle ve kültürümüzle ilgili olan şiirlerdir. Ben bu yazma işinin sadece bir ucundan tutmuş bulunuyorum. Benim tespitlerime göre ülkemizde hiçbir kültür, bizim konuşma ve kültür zenginliğimiz kadar zengin değildir. Belki vardır ama, benim tespit ve  düşüncem bu yönde. Köyümüzden değişik konularda yazı yazacak, başka büyüklerimiz, arkadaşlarımız ve kardeşlerimiz çıkmakta, daha da çıkacaktır. İnanıyorum ki çok güzel şeyler yapacaklar hep birlikte bunu göreceğiz.
6.)Turkesen com.da sorulan Muamma Nedir?

-Kısaca kabristandır.

7.)Dernek sitesi www.yigitkonagi.com’a da  bir hikaye yazacak mısınız?

- Evet, Yigitkonagi com a köyümüzde yaşanmış yeni bir hikaye hazırlıyorum. Yakın zamanda sitenizde olacaktır. Sevdiği  kızı alamayan ve köyümüzden ayrılarak bir daha hiçbir şekilde köyümüze dönmeyen, şu an hayatta olup olmadığı da bilinmeyen birisine ait olan bu hikaye bir aşk hikayesidir. Yine hikayeye duygu ve düşüncelerimizi katacağız. Bu kişinin kim olduğunu köyümüzün büyükleri mutlaka biliyordur. Hikayesini yazacağım için şimdilik bunu buradan açıklamıyorum. Sevdiğine kavuşamayan bir çok köyümüz insanı hikaye içinde umarım kendilerinden de kesitler bulurlar.  

8.)Dernek hakkındaki görüşlerin nelerdir?

-Dernek ve cemiyet kurumlarına her zaman sıcak bir bakışım vardır. Bu tür yapılanmalar toplumlara çok güzel ortamlar hazırlamaktadır. Bunun bilincinde bir insan olarak, kendi derneğimizin de  her zaman iyiye gitmesini temenni ediyorum. Derneğe faydalı olamadığım için zaman, zaman  kendimi de eleştiriyorum.  
9.)Birlik ve Beraberlik hakkında köylülerimize ne demek isterdiniz?

-İsterseniz ben bu soruya şiirle cevap vereyim, şiirle düşüncelerimin daha iyi anlaşılacağı kanısındayım.

KÖYLÜLERİM NEREDE

Emek verip getirdiniz buraya

Kin nefret sokmayın sakın araya

Bu dernekten istekleri sıraya

Koydum diyen köylülerim nerede

*********************** 

El ele verip de aşsak engeli

Bıraksak diyorum yatıp yangeli

Dernek gecesinde haşıl hangeli

Yesek diyen köylülerim nerede

***********************

Yiğide yakışır yiğit derneği

Heba etmeyelim bunca emeği

Elimize alıp kazma küreği

Yol yapacak köylülerim nerede

***********************

Küskünler barışsa o gün orada

Bayram da geliyor, aha sırada

Hoş sohbetle ersek dostça murada

Arzulayan köylülerim nerede

**************************

Fedakarlık emek ister bu işler

Ele ne hacet ki kendini dişler

O da yetmez gibi bağrını şişler

Dur diyecek  köylülerim nerede

*************************

Ben batarsam bil ki sende batarsın

Eğer ben ölürsem sen yan yatarsın

Ağıyı zehir’e neden katarsın

Bal tadacak köylülerim nerede

************************

Olamadım ben de derneğe üye

Dernek kapanırsa gidemem köye

Şimdi bundan sonra el bana söye

Köyüm diyen köylülerim nerede

*************************

Yönetime sözüm, aç kulağını

Durma dağıt dostane sıcağını

Öteden beriden bul kaçağını

Grevde ki köylülerim nerede

***********************

Konuşunca kalmaz mangallarda kül

Benzimiz kararmış yüzümüzde tül

Şakısın bülbüller açsın gonca gül

Bahçemiz boş köylülerim nerede

**************************

Beş lira vermiştim bir sigaraya

Birde baktım duman girmiş araya

Bırakıp da geçsek artık sıraya

Bende geldim köylülerim nerede

**************************

Darılmıştım ama geldim derneğe

Saygı duydum bir parçacık emeğe

Çünkü geldim ben köyümü sevmeye

Emek veren köylülerim nerede

 **************************

Saf, saf olup oturalım el ele

Dahası bayramda düğünde hele

Sevgi dolu olsun her zaman bele

Güler yüzlü köylülerim nerede

************************

Temeli atanlar şimdi yok artık

Bitmemiş binanın bir yanı yıkık

Amelenin eli ayağı çıkık

El verecek köylülerim nerede

 ***********************

Sende hele düzelt eğri yanını

Tamir eyle çetenini kanını

Toplayıp da geldim öz erkanımı

Aha diyen köylülerim nerede

*************************

Her gelen gidiyor giderim elbet

Acelen ne bekle birazda sabret

Gün gelir biz bize kalırız hasret

Kucak açan köylülerim nerede

*************************

Çok uzun olmasın derneğe destan

Sırt sırta verip de gel artık yastan

Hiç zarar gelir mi  o gerçek dosttan

Dostuz diyen köylülerim nerede

10)  www.yigitkonagi.com  dernek sitesini beğeniyor musun?

-Tabi ki dernek sitemizi de diğer sitemizi de beğeniyorum. Benim nazarımda bu aslında bir zenginliktir. Bu gün bilgisayar çağını yaşıyoruz. Bu gayet güzel bir durumdur. Bakın siteler kurulmadan önce iletişimlerimiz hemen, hemen hiç yoktu. Bu gün ise anında haberleşiyoruz. Şu an iki setimiz mevcut. Eğer  sitelerimiz den birisi bir şekilde çöker veya çökertilirse, tabi böyle bir şey olmasını istemem ama ihtimal olarak söylüyorum. Kaybolan bilgi ve belgeleri diğer siteden temin etme  şansımız vardır.

11)Bir türkeşenli olarak dernekten beklentileriniz ve istekleriniz nelerdir.?

-Aslında ben derneğe yaptığım iş gereği biliyorsunuz üye olamıyorum. Ancak aileden birisinin çatısı altında üye olmak istiyorum. Üye olmadığım içinde dernekten isteklerimi söylemek biraz garip olur. Eğer üye olursam, her türkeşenli gibi mutlaka benimde istek ve beklentilerim vardır. Birkaç başlık altında sıralamak gerekirse,

         a) Öncelikle birlik ve beraberlik içinde, derneğimize ait bir arsa veya yer temin etmek gerekir.

         b) Bizler artık şehirlere yerleşmiş durumdayız. Allah herkese uzun ömürler versin. Bir gün hepimiz ebediyete gideceğiz.  Kocaeli de  ve diğer büyük şehirlerde bulunan, bundan sonra ebediyete göçüp giden,  köylülerimiz için, bir mezarlık yeri alınabilir. Eğer böyle bir şeyi yapabilirsek, kabristan ziyaretlerine insanlarımız gittiğinde bir çok insanın kabrini ziyaret etme şansı bulacaktır. Örnek; Bayramlarda öyle köylümüz vardır ki, babasını başka annesini başka mezarlığa giderek ziyaret etmek zorunda kılıyor.

         c) Köyümüzden bir çok öğretmen var. Bu öğretmenlerimizden yaz tatillerinde, branşlarına göre,  en azından birkaç haftalık ta olsa köyümüzün öğrencilerine, dernek çatısı altında temel konularda (Matematik vs.) kurs vermelerini çok isterdim. Gençlerimizi derneğe mutlaka getirmeliyiz. Gençler derneğe uzak kalmamalı. Gençlerimiz zamanlarını internet cafe lerde vb. yerlerde geçirmemelidir. Kültürümüz her geçen gün unutuluyor. Her gün bizden uzaklaşıyorlar. 

         d) Ben olmayı artık bırakmalıyız. Biz olmalıyız. Yaptığım araştırmalarda maalesef terekemelerin bu ben olma özelliği hemen ön plana çıkar ve bu yüzden terekemeler hep toplumsal konularda başarısız olmuşlardır. Öncelikle bu tarz tutumlarımızı hemen düzeltmemiz lazım. Dernek üyelerinin dernekle ilgili projeleri ve programları olmalı, yöneticiler de yönetim süreleri dolana kadar bu projeleri hayata geçirme gayretinde olmalı,  hayata geçiremediklerini yönetime yeni gelecekler devam edip yapma gayreti içinde olmalıdırlar. Dernek yönetimine talip olacaklar menfaat gözetmeksizin bu işleri yapmalıdır.

         e) Derneğimize gittiğimde maalesef sürekli aynı durumları görmekteyim. Köylülerimizin oturup sorunlarını çözmek adına hiçbir gayretini göremiyorum. Eğer sorunlarımızı çözmek için, çalışmazsak, bizden sonra gelenler de aynı durumu devam ettirecekler.

         f) Öncelikle köyümüze iyi bir muhtarın seçilmesi ve şehirdekilerin de bizlerde bu köyde varız demek adına köyümüzde bulunan evlerimizi yeniden yapılandırabiliriz. Maliyetinin fazla tutacağını sanmıyorum.Yine taş ve tuğla duvar örülmek şartıyla, iki odalı tuvalet ve banyo içinde küçük çatılı birer ev haline getirebiliriz. İki üç yılda bir yaz  tatilini köyde geçirmek adına bunlar yapılabilir. Evet içinizden bazılarının bu evleri yaparsak gidip geldikten sonra her şey yerli yerinde kalır mı dediğini duyar gibiyim. Bu evleri korumak ve kollamak muhtar ve köy heyetinden geçer. Onun için köyümüze iyi ve işi yapabilecek bir muhtarın seçilmesi lazım.  Zamanın bizlere ne göstereceği belli olmaz. Bakarsınız bu köy boşalmıştır, başka yerden yerleşmeler başlarsa o gün kimse benim köyüm ve köyüme ait derneğim var diyemez. Bu derneğimizin de amacı yok olur. İlave olarak eklemem gereken bir haber vereyim. Ardahan milletvekillerinin ahıskada bulunan ve çok mağdur olan Türkleri Ardahan’ın  boşalan köylerine yerleştirme çalışmaları var.Mecliste bunu gündeme getirmişlerdi. Eğer böyle bir şey olursa, bu durumda bir gün bizim köyde, bu yerleşim yerlerinden birisi olabilir.

        - Köy idaresi ve yönetimi ile ilgili, sıkıntıları zaman, zaman  duymaktayım. Zaman içerisinde köye gittiğinde bazı olumsuz durumlarla da karşılaştım. Mevcut yönetimlerde çok büyük zafiyetler gördüm. Köyümüze büyük haksızlık yapılmaktadır. Bu işleri ehliyetsiz kişilere yaptırmamak gerekir. Bununla ilgili olarak işlerini iyi yapanlara hiçbir sözüm yok, işlerini doğru yapmayanlar için, birkaç sözüm olacak, kim alınırsa alınsın hiç umurumda değil. Çünkü benim umurumda olan o güzel Türkeşen dir. Eğer bu insanlarda biraz onur varsa kendilerini düzeltirler. Kendi Toprağına Emek vermeyen Başkasının Toprağına Emek vermez.

12) Sitemize bu gün itibariyle göndereceğiniz herhangi bir konu var mı?

-Birkaç tane işlemiş olduğum konular var. Bunlar yaşanmış hikayeler değil, yaşanmasını düşündüğüm, veya yaşanabilme olasılığı yüksek, hikayelerdir. Hikaye kısımları kısa  ve devamında şiir olan iki hikaye göndermek istiyorum. Aslında hikayenin birisin de  Samet ATMACA amcayı konu etmiştim. Kendisinden müsaade almak için zamanım olmadı. Affına sığınarak onun hikayesini izni olmadan, yayınlıyoruz. Umarım beni hoş karşılar. Kendisine buradan saygılarımı gönderiyorum.

DEDE İLE   TORUNUN  ATIŞMASI

-Yaz köye gezmeye gelen haşarı ve yaramaz  torun, şehirde büyüdüğü için köyde ki, hayvanlara aşırı ilgi duymakta ve köyde kullanılan dirgen, tırmık, kamçı ve benzeri şeyleri merak ettiği için, hemen saldırırcasına eline alır. Sağa sola atar, dedesi dur dediği zaman kızarmış. Bir gün dedesi yeni binmeye alıştırılmış taya binerek, tarlalara bakmaya gider. Geri geldiğinde bu yaramaz torun hay huy eder ata binmek ister, dedesi izin vermez, çünkü at ürkek ve tedirgindir. O sırada tezekle uğraşan nenesi ve annesinin elindeki küreği alır onu bırakır tırmığı alır, zaman, zaman tezekleri kırar. Ucunda naylon takılı kamçıyı sallayarak şaplatır. Bu sesi duyan dedesinin atı ürker, bu durumu gören dede bakalım torununa ne der.   

MAĞIL DUR BALA MAĞIL DUR

      Dede

Tutammaram at gaçarsa

Mağıl dur bala mağıl dur

Hele bir tepiyh atarsa

Mağıl dur bala mağıl dur

     Torun

Atın andırıyan galsın

Durmoram dede durmoram

Honciyhlesin yere salsın

Durmoram dede durmoram

    Dede

Dur  gırarsan  hajatımı

Ürküdersen gır atımı

Gaçırma ağız dadımı

Mağıl dur bala mağıl dur.

    Torun

Burda ne varsa gırajam

Öyde hajat goymuyajam

Nene mi de toyluyajam

Durmoram dede durmoram

    Dede

Galağh uçar tutun elnen

Aya oynama hırzelnen

Tezeyhleri gırma belnen

Mağıl dur bala mağıl dur.

    Torun

Hırzeli belnen delejem

Galağa ataş verejem

Püş edif yere serejem

Durmoram dede durmoram 

    Dede

Dımrığı galdırıf atma

Herisdenif yere yatma

Bele gel basmıya batma

Mağıl dur bala mağıl dur.

    Torun

Üsdünnen heybeyi indir

At gohuyor çayda çimdir

Bah  diyerem ata mindir

Durmoram dede durmoram

    Dede

Sene gurvan olsun deden

Eyninde panturu keten

Nedi seni deli eden

Mağıl dur bala mağıl dur

    Torun

Neye el atsam gızersen

Menim elim nen bezersen

Ata minem noylor versen

Durmoram dede durmoram

              GARA GAYTAZ

-Semet emi o sene Gara gaytaz adında ki atını , çoğh çalıştırmıştı. Bu çalışmadan  dolayı  gara gaytaz  epeyce zayıflamış, boynu başı yara olmuş du. O günde savağh er vahıtda çayırı piçerken, saat 10.00 gibi köyden biri yayladan çay,şeker birde nöyüt istediler diye Semet emiye havar verer. Yaylıya gideceyh kimsede olmayınca Semet emi mecbur kendisi getmeyh zorunda galmışdı. Tırpanı eline alarağh, Gara gaytazın sırtına atladığı kimi haman öye geler ve bir üşşe  nöyüt alar, tükenende bir kilo çay, bir kilo şeker alarağh yaylanın yolunu tutar. Gara gaytazın durumunu gören Semet emi ata pek güvenmez öz özüne aya bu at çoğh zayıflıyıf meni yaylıya çepiyh yetiştirif, haman  köye ulaşdırabiler mi, diye tüşünürken, ağhlına Gara gaytaza bir türkü demeyh geler. Belki  Gara gaytaz bu türküden annıyarda meni yaylıya tez götüre getire; Bakalım Semet emi Gara gaytaza ne demiş;

GARA GAYTAZ

Yahın elle tarnalardan yaylıyı

Hay gözünü sevem ay gara gaytaz

Bu gış bol verejem sene arpıyı

Vay başını dönöm ay gara gaytaz

************************* 

Tez ulaşdır meni böyün yaylıya

İlkindiye yetişejem tarnıya

Sac çağajam bacaynan puharnıya

Heh başına dönöm ay gara gaytaz

***********************

Yetişdirem çay, şekeri, nöyüdü

Satajam danıyı daha böyüdü

Niye gırdın pastırangon eyidi

Ey yeher alajam ay gara gaytaz

************************* 

Yaylamızın yolu doludu bulağh

Bu yeşil gözeler sulağh mı sulağh

Gürbulağa çığıf birezde durağh

Hele bir tez yeri ay gara gaytaz

************************

Alajam ağzınnan tehne yuralı

Gatran sürdüm boynun birez yaralı

Böyün gaşoyladım saçın daralı

Atdarın başısan ay gara gaytaz

**************************

Eyeğiyen gümüşden nal çağajam

Bu gış sene öz elim nen bağajam

Yaz gelende çayırrara salajam

Dolan çayır tarna ay gara gaytaz

********************** 

Bilersen mi sen sürünün başısan

Sattığım, boz tayın da gardaşısan

Sen Semedin üzü gözü gaşısan

Meni yolda goyma ay gara gaytaz

-Beni haftanın konuğu ettiğinizden dolayı Dernek Yönetimine ve sizlere teşekkür ederim.